تابلو برق بالابر کششی چیست؟ بررسی تجهیزات، مدار فرمان، برد و قیمت

تابلو برق بالابر کششی یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیستم کنترل بالابر است که وظیفه تأمین برق، کنترل حرکت موتور، دریافت فرمان از شاسی‌های طبقات و اعمال تجهیزات حفاظتی را بر عهده دارد. انتخاب صحیح تابلو برق برای بالابر کششی مستقیماً روی ایمنی، عملکرد، طول عمر موتور و تجهیزات و نحوه کنترل بالابر تأثیر می‌گذارد.

بالابرهای کششی می‌توانند بر اساس نوع موتور، ظرفیت، تعداد توقف، تعداد طبقات و نحوه کنترل، به تابلوهای برق متفاوتی نیاز داشته باشند. به همین دلیل نمی‌توان یک تابلو برق با مشخصات ثابت را برای تمام بالابرهای کششی مناسب دانست.

در این مقاله از پرشیا تابلو قصد داریم به‌صورت کامل بررسی کنیم که تابلو برق بالابر کششی چیست، چه تجهیزاتی دارد، تفاوت مدل‌های تک‌فاز و سه‌فاز چیست، برد بالابری تا چند توقف را پوشش می‌دهد، مدار فرمان آن چند ولت است، آیا امکان نصب ریموت وجود دارد و شاسی طبقات چگونه به تابلو متصل می‌شود.

تابلو برق بالابر کششی چیست؟

تابلو برق بالابر کششی مجموعه‌ای از تجهیزات قدرت، فرمان و حفاظت است که برای کنترل عملکرد یک بالابر کششی در داخل یک محفظه مناسب نصب می‌شوند.

در یک سیستم کششی، موتور نیروی لازم برای حرکت سیستم را ایجاد می‌کند و تابلو برق وظیفه دارد فرمان‌های مربوط به حرکت بالا، حرکت پایین، توقف و قطع اضطراری را مدیریت کند.

در تابلوهای پیشرفته‌تر، برد کنترل نیز می‌تواند درخواست‌های ارسال‌شده از طبقات را دریافت کرده و بر اساس وضعیت بالابر، فرمان مناسب را صادر کند.

در یک مدار بالابر، معمولاً تجهیزاتی مانند کنتاکتور، رله، بی‌متال یا حفاظت اضافه‌بار، فیوز، شستی‌های فرمان، لیمیت‌سوئیچ و تجهیزات کنترل درگیر هستند.

بنابراین تابلو برق را نباید صرفاً یک جعبه حاوی چند کنتاکتور دانست؛ طراحی صحیح آن باید متناسب با موتور، ظرفیت بالابر، نوع کنترل، تعداد توقف و تجهیزات حفاظتی انجام شود.

بالابر کششی چگونه کار می‌کند؟

در بالابر کششی، حرکت معمولاً توسط یک موتور الکتریکی و سیستم انتقال نیرو ایجاد می‌شود. بسته به ساختار دستگاه، موتور می‌تواند به گیربکس یا مکانیزم کششی متصل باشد و حرکت کابین یا پلتفرم را ایجاد کند.

فرمان کاربر از طریق شاسی یا سیستم کنترل به تابلو می‌رسد.

برای مثال:

فشردن شاسی طبقه → دریافت فرمان توسط تابلو → بررسی شرایط ایمنی → فعال شدن کنتاکتور → راه‌اندازی موتور → حرکت بالابر → رسیدن به موقعیت موردنظر → عمل کردن سنسور/لیمیت → قطع فرمان حرکت

به همین دلیل کیفیت طراحی تابلو برق اهمیت زیادی دارد.

تابلو برق بالابر کششی چه وظیفه‌ای دارد؟

مهم‌ترین وظایف تابلو برق بالابر کششی عبارت‌اند از:

۱. کنترل موتور

تابلو وظیفه دارد فرمان مناسب را برای راه‌اندازی و توقف موتور صادر کند.

۲. کنترل جهت حرکت

در سیستم‌هایی که موتور برای حرکت بالا و پایین به تغییر جهت نیاز دارد، مدار فرمان باید جهت صحیح موتور را کنترل کند.

۳. دریافت فرمان طبقات

شاسی‌های نصب‌شده در طبقات درخواست حرکت را به مدار کنترل منتقل می‌کنند.

۴. کنترل توقف

لیمیت‌سوئیچ‌ها یا سنسورهای موقعیت می‌توانند برای تعیین محدوده حرکت و توقف مورد استفاده قرار بگیرند.

۵. حفاظت الکتریکی

تجهیزاتی مانند فیوز، کنترل فاز، رله حرارتی و تجهیزات حفاظتی برای جلوگیری از آسیب به موتور و مدار استفاده می‌شوند.

۶. کنترل شرایط اضطراری

در صورت بروز شرایط غیرعادی، مدار اضطراری می‌تواند فرمان حرکت را قطع کند.

تابلو برق کششی سه فاز و تک فاز

یکی از مهم‌ترین سؤالات هنگام سفارش تابلو برق بالابر کششی، انتخاب تابلو تک فاز یا سه فاز است.

این انتخاب باید بر اساس مشخصات موتور، توان موردنیاز، ظرفیت بالابر و برق موجود در محل انجام شود.

تابلو برق بالابر کششی تک فاز

در پروژه‌هایی که موتور بالابر برای کار با برق تک‌فاز طراحی شده است، می‌توان از تابلو تک‌فاز استفاده کرد.

این مدل معمولاً برای پروژه‌هایی که توان موتور پایین‌تر است و زیرساخت برق سه‌فاز در محل وجود ندارد، گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

البته صرفاً موجود نبودن برق سه‌فاز نباید دلیل انتخاب تابلو تک‌فاز باشد؛ مشخصات موتور باید در اولویت قرار بگیرد.

تابلو برق بالابر کششی سه فاز

برای موتورهای سه‌فاز و پروژه‌هایی که نیاز به توان بالاتر و کارکرد مداوم‌تر دارند، تابلو سه‌فاز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در تابلوهای سه‌فاز معمولاً استفاده از تجهیزاتی مانند کنترل فاز برای بررسی وضعیت فازها نیز اهمیت پیدا می‌کند. برخی تابلوهای تجاری بالابر نیز به‌صورت اختصاصی برای موتورهای تک‌فاز و سه‌فاز طراحی می‌شوند.

تک‌فاز بهتر است یا سه‌فاز؟

هیچ پاسخ یکسانی برای همه پروژه‌ها وجود ندارد.

انتخاب بین این دو به موارد زیر بستگی دارد:

• توان موتور
• نوع موتور
• ظرفیت بالابر
• تعداد دفعات استفاده
• برق موجود در ساختمان
• طول مسیر حرکت
• شرایط پروژه
• نوع مدار فرمان
• تجهیزات حفاظتی موردنیاز

بنابراین بهتر است قبل از خرید، مشخصات موتور در اختیار تابلو‌ساز قرار گیرد.

تابلو برق بالابر کششی شامل چه تجهیزاتی است؟

تجهیزات تابلوبرق با توجه به طراحی مدار و امکانات موردنیاز متفاوت است، اما یک تابلو بالابر کششی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

برد بالابری مورد استفاده در این تابلوها تا چند توقف را پوشش می‌دهد؟

تعداد توقف قابل پشتیبانی به نوع برد کنترل استفاده‌شده بستگی دارد و نمی‌توان برای تمام تابلوهای بالابر کششی یک عدد ثابت اعلام کرد.

برای مثال، برخی بردهای کنترل بالابر موجود در بازار برای تا ۸ طبقه/توقف طراحی شده‌اند و قابلیت استفاده در تابلوهای بالابر کششی را دارند.

بنابراین هنگام سفارش تابلو باید دقیقاً مشخص شود:

• بالابر چند توقف دارد؟
• شاسی‌ها در چند طبقه قرار می‌گیرند؟
• کنترل از کابین وجود دارد یا خیر؟
• سیستم توقف چگونه طراحی شده است؟
• برد مورد استفاده چند ورودی و خروجی دارد؟
• آیا امکاناتی مانند ریموت، سنسور و آژیر نیاز است؟

نکته مهم

تعداد طبقات ساختمان الزاماً با تعداد توقف‌های موردنیاز تابلو یکی نیست.

ممکن است بالابر در بعضی طبقات توقف نداشته باشد. بنابراین تعداد واقعی توقف‌هایی که باید توسط برد کنترل شوند، هنگام طراحی تابلو مشخص می‌شود.

مدار فرمان تابلو بالابر کششی چند ولت است؟

ولتاژ مدار فرمان یک مقدار ثابت و عمومی برای تمام تابلوهای بالابر کششی نیست و به طراحی مدار، نوع برد، تجهیزات کنترلی و انتخاب سازنده بستگی دارد. در تابلوهای بالابر می‌توان از مدارهای فرمان با ولتاژهای مختلف استفاده کرد. در برخی طراحی‌ها برای بخش‌های کنترلی از ولتاژ پایین مانند 24 ولت استفاده می‌شود و برخی تابلوها نیز با معماری متفاوت طراحی می‌شوند. منابع بازار تابلوهای بالابر نیز نمونه‌هایی با منبع تغذیه تبدیل 220 به 24 یا 12 ولت را ارائه می‌کنند.

بنابراین هنگام خرید تابلو، به جای اینکه فقط بپرسید «مدار فرمان چند ولت است؟»، بهتر است بپرسید:

ولتاژ مدار فرمان و ولتاژ بوبین کنتاکتورها در این تابلو چقدر است؟

این موضوع برای هماهنگی شاسی‌ها، برد، رله‌ها و سایر تجهیزات بسیار مهم است.

آیا می‌توان با این تابلو ریموت کنترل ست کرد؟

بله، در بسیاری از طراحی‌ها امکان اضافه کردن ریموت کنترل وجود دارد.

اما نصب ریموت به این معنی نیست که می‌توان بدون بررسی مدار ایمنی، مستقیماً فرمان موتور را با یک ریموت ارزان‌قیمت کنترل کرد. ریموت باید از طریق یک گیرنده و مدار واسط مناسب به مدار فرمان متصل شود تا فرمان بی‌سیم بتواند عملکرد موردنظر را اجرا کند.

برای مثال می‌توان ریموت را برای:

• بالا بردن بالابر
• پایین آوردن بالابر
• توقف
• یا فعال‌سازی برخی فرمان‌های مشخص

استفاده کرد.

نکته مهم در نصب ریموت

ریموت نباید باعث حذف یا دور زدن تجهیزات ایمنی شود.

مدارهایی مانند لیمیت‌سوئیچ، توقف اضطراری و حفاظت موتور باید همچنان در زنجیره ایمنی سیستم باقی بمانند.

جعبه شاسی‌های طبقات چگونه به تابلو سیم‌کشی می‌شوند؟

جعبه شاسی طبقات محل قرارگیری کلیدهایی است که کاربر از طریق آنها درخواست حرکت بالابر را ارسال می‌کند. به‌صورت کلی، سیم‌های فرمان شاسی‌های طبقات از طریق کابل کنترل یا سیم‌های مجزا به ترمینال‌های مشخص‌شده در تابلو متصل می‌شوند.

ساختار دقیق سیم‌کشی به نوع برد و مدار فرمان بستگی دارد.

برای مثال، در یک سیستم چند توقف ممکن است برای هر طبقه ورودی‌هایی برای:

• فرمان بالا
• فرمان پایین
• توقف
• سنسور یا لیمیت
• و سایر سیگنال‌های کنترلی

در نظر گرفته شود.

در مدارهای ساده‌تر نیز شستی‌های طبقات می‌توانند مستقیماً در مدار فرمان کنتاکتوری قرار بگیرند.

چرا ترمینال‌بندی صحیح مهم است؟

ترمینال‌بندی منظم باعث می‌شود:

• عیب‌یابی آسان‌تر شود.
• تعمیرات سریع‌تر انجام شود.
• احتمال خطای سیم‌کشی کاهش پیدا کند.
• تعویض تجهیزات راحت‌تر باشد.
• سیم‌های هر طبقه به‌صورت مشخص قابل شناسایی باشند.

بنابراین توصیه می‌شود سیم‌کشی جعبه شاسی‌ها بر اساس نقشه برق اختصاصی همان تابلو انجام شود و شماره ترمینال‌ها در نقشه و داخل تابلو مشخص باشد.

نحوه عملکرد تابلو برق بالابر کششی

عملکرد تابلو را می‌توان به چند مرحله تقسیم کرد.

مرحله اول: دریافت فرمان

کاربر شاسی بالا یا پایین را فشار می‌دهد.

مرحله دوم: بررسی شرایط ایمنی

تابلو بررسی می‌کند که زنجیره ایمنی برقرار باشد و شرایط لازم برای حرکت وجود داشته باشد.

مرحله سوم: فعال شدن مدار فرمان

در صورت صحیح بودن شرایط، برد یا رله‌های مدار فرمان، خروجی مناسب را فعال می‌کنند.

مرحله چهارم: فعال شدن کنتاکتور

کنتاکتور مربوط به جهت حرکت وارد مدار شده و برق موتور را برقرار می‌کند.

مرحله پنجم: حرکت بالابر

موتور، مکانیزم کششی را به حرکت درمی‌آورد.

مرحله ششم: توقف

با رسیدن به نقطه تعیین‌شده، فرمان توقف صادر شده و مدار موتور قطع می‌شود.

تجهیزات حفاظتی تابلو بالابر کششی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های طراحی تابلو برق، تجهیزات حفاظتی آن است.

کنترل فاز

در تابلوهای سه‌فاز، کنترل فاز می‌تواند برای تشخیص مشکلاتی مانند قطع یا جابه‌جایی فاز مورد استفاده قرار گیرد. برخی تابلوهای تجاری بالابر نیز کنترل فاز را به‌عنوان یکی از تجهیزات حفاظتی معرفی می‌کنند.

بی‌متال یا رله اضافه‌بار

برای حفاظت موتور در برابر اضافه‌بار، استفاده از تجهیز مناسب حفاظت موتور اهمیت زیادی دارد.

لیمیت‌سوئیچ

لیمیت‌سوئیچ برای تشخیص موقعیت و محدود کردن حرکت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شستی اضطراری

در شرایط اضطراری، باید امکان قطع سریع فرمان حرکت وجود داشته باشد.

فیوز و کلید حفاظتی

برای حفاظت مدارهای قدرت و فرمان از فیوزها و کلیدهای مناسب استفاده می‌شود.

تفاوت تابلو برق بالابر کششی با تابلو برق بالابر هیدرولیکی

اگرچه هر دو تابلو برای کنترل یک سیستم بالابر استفاده می‌شوند، اما مدار آنها الزاماً یکسان نیست.

در بالابر کششی، موتور و مکانیزم کشش بخش اصلی سیستم حرکت هستند و بسته به نوع طراحی ممکن است برای تغییر جهت موتور به تجهیزات و مدارهای مربوط به آن نیاز باشد. در سیستم هیدرولیکی، موتور وظیفه راه‌اندازی پمپ هیدرولیک را بر عهده دارد و مدار کنترل نیز متناسب با شیرها، پمپ، سنسورها و تجهیزات هیدرولیکی طراحی می‌شود.

به همین دلیل نمی‌توان تابلو کششی را بدون تغییر برای یک بالابر هیدرولیکی استفاده کرد.

مزایای استفاده از تابلو برق استاندارد برای بالابر کششی

یک تابلو اصولی می‌تواند مزایای مختلفی داشته باشد:

افزایش ایمنی

با استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب، احتمال آسیب به موتور و مدار کاهش پیدا می‌کند.

کنترل بهتر حرکت

فرمان‌های بالا، پایین و توقف به‌صورت منظم مدیریت می‌شوند.

عیب‌یابی ساده‌تر

وقتی سیم‌کشی و ترمینال‌بندی اصولی باشد، پیدا کردن خطا آسان‌تر خواهد بود.

افزایش طول عمر تجهیزات

انتخاب صحیح کنتاکتور، حفاظت موتور و سایر تجهیزات می‌تواند به عملکرد مطمئن‌تر سیستم کمک کند.

امکان سفارشی‌سازی

تابلو را می‌توان بر اساس تعداد توقف، نوع موتور، ریموت، شاسی‌ها و سایر نیازهای پروژه طراحی کرد.

هنگام خرید تابلو برق بالابر کششی به چه نکاتی توجه کنیم؟

اگر قصد خرید تابلو برق بالابر کششی دارید، صرفاً قیمت تابلو را مقایسه نکنید.

موارد زیر را بررسی کنید:

۱. توان و مشخصات موتور

توان، جریان، ولتاژ و نوع موتور باید مشخص باشد.

۲. تک‌فاز یا سه‌فاز بودن

تابلو باید متناسب با برق و موتور طراحی شود.

۳. تعداد توقف

برد و مدار فرمان باید تعداد توقف‌های پروژه را پوشش دهد.

۴. نوع شاسی‌ها

مشخص کنید شاسی‌ها در هر طبقه چه عملکردی دارند.

۵. ولتاژ مدار فرمان

ولتاژ مدار فرمان و بوبین کنتاکتورها باید مشخص باشد.

۶. تجهیزات حفاظتی

وجود حفاظت مناسب موتور و مدار قدرت و فرمان اهمیت زیادی دارد.

۷. کیفیت قطعات

قیمت پایین تابلو در صورتی که با قطعات بی‌کیفیت همراه باشد، در بلندمدت می‌تواند هزینه تعمیرات بیشتری ایجاد کند.

۸. امکان نصب ریموت

اگر کنترل از راه دور نیاز دارید، بهتر است از ابتدا هنگام سفارش اعلام کنید.

۹. نقشه برق

تابلو باید همراه با نقشه مناسب و قابل استفاده برای تعمیر و عیب‌یابی تحویل شود.

خرید و قیمت تابلو بالابر کششی

قیمت تابلو بالابر کششی عدد ثابتی نیست و بر اساس مشخصات پروژه تعیین می‌شود.

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت عبارت‌اند از:

• تک‌فاز یا سه‌فاز بودن
• توان موتور
• جریان موتور
• برند تجهیزات
• تعداد کنتاکتورها
• نوع برد کنترل
• تعداد توقف‌ها
• نوع مدار فرمان
• تعداد شاسی‌ها
• تجهیزات حفاظتی
• ریموت کنترل
• چراغ‌های سیگنال
• آژیر
• نوع و ابعاد بدنه تابلو
• کیفیت سیم‌کشی و ترمینال‌بندی
• سفارشی‌سازی تابلو

بنابراین اعلام یک قیمت بدون دانستن مشخصات موتور و تعداد توقف، معمولاً قیمت دقیقی نخواهد بود.

اگر قصد خرید تابلو برق بالابر کششی دارید، بهتر است مشخصات موتور، تعداد توقف و نوع برق پروژه را در اختیار سازنده قرار دهید تا قیمت دقیق بر اساس مدار واقعی اعلام شود.

چرا تابلو بالابر کششی پرشیا تابلو؟

در خرید تابلو برق بالابر، صرفاً خرید یک جعبه فلزی حاوی تجهیزات کافی نیست؛ طراحی صحیح مدار، انتخاب قطعات و سیم‌کشی اصولی اهمیت زیادی دارد.

در پرشیا تابلو تابلو برق بالابر کششی می‌تواند متناسب با نیاز پروژه طراحی و مونتاژ شود.

هنگام سفارش می‌توان مواردی مانند:

• نوع برق ورودی
• مشخصات موتور
• تعداد توقف
• نوع شاسی
• نوع برد
• تجهیزات حفاظتی
• ریموت کنترل
• ابعاد تابلو
• برند تجهیزات

را مشخص کرد.

اگر برای پروژه خود به خرید تابلو برق بالابر کششی نیاز دارید، قبل از سفارش مشخصات موتور و تعداد توقف‌ها را اعلام کنید تا تابلو متناسب با سیستم شما انتخاب شود.

سوالات متداول درباره تابلو برق بالابر کششی

1.تابلو برق بالابر کششی تک فاز بهتر است یا سه فاز؟

هیچ‌کدام به‌صورت مطلق بهتر نیستند. انتخاب تابلو باید بر اساس نوع و توان موتور و برق موجود در پروژه انجام شود.

2.تابلو برق بالابر کششی چند توقف را پشتیبانی می‌کند؟

به نوع برد و طراحی مدار بستگی دارد. برخی بردهای موجود برای بالابرهای چندتوقفه، از جمله مدل‌هایی با ظرفیت تا ۸ توقف، طراحی شده‌اند.

3.آیا امکان نصب ریموت روی تابلو وجود دارد؟

بله، در صورت طراحی مناسب مدار فرمان می‌توان گیرنده ریموت را به تابلو اضافه کرد؛ اما نباید تجهیزات ایمنی سیستم حذف شوند.

4.مدار فرمان تابلو بالابر چند ولت است؟

ولتاژ مدار فرمان بسته به طراحی تابلو متفاوت است و می‌تواند در طراحی‌های مختلف متفاوت باشد. در برخی تابلوها مدار کنترل با ولتاژ پایین مانند 24 ولت اجرا می‌شود.

5.قیمت تابلو بالابر کششی چقدر است؟

قیمت به نوع موتور، تک‌فاز یا سه‌فاز بودن، تعداد توقف، برد، برند قطعات، تجهیزات حفاظتی و امکانات جانبی بستگی دارد و باید بر اساس مشخصات پروژه استعلام شود.